برای توضیح اختلال شخصیت، بهتر است ابتدا توضیح کوتاهی از شخصیت ارائه کنیم. شخصیت به مجموعه ای از ویژگی ها گفته میشود که ما را از سایرین متمایز میکند و به سبک های رفتاری و الگوهایی که شخصیت یا فردیت ما را تشکیل می دهند، اشاره دارد.
نحوه درک ما از جهان اطراف، نگرش ها ، افکار و احساسات ما، همه بخشی از شخصیت ما هستند. افراد با شخصیت سالم قادرند با استرس های عادی و روزمره ی زندگی کنار بیایند و در ایجاد روابط با خانواده ، دوستان و همکاران مشکلی ندارند. اختلالات شخصیتی گروهی از بیماری های روانی هستند که شامل الگوهای بلندمدت و عمیق افکار و رفتارهای ناسالم و انعطاف ناپذیر هستند. این رفتارها باعث مشکلات جدی در روابط و کار می شود. افراد مبتلا به اختلالات شخصیت در مواجهه با استرس ها و مشکلات روزمره مشکل دارند.
علت اختلالات شخصیتی چیست؟
علت اختلالات شخصیت مشخص نیست، با این حال برخی از متخصصان اعتقاد دارند که عوامل ژنتیکی و رویدادهایی که در اوایل دوران کودکی رخ ما می دهند، تأثیر شدیدی بر رفتارهای بعدی ما در زندگی دارد. در برخی موارد ، وقایع محیطی ممکن است باعث شود فردی که از نظر ژنتیکی آسیب پذیرتر است، دچار اختلال شخصیت شود.
اختلالات شخصیتی معمولاً در نوجوانی یا زودتر بروز میکنند و قابل تشخیص هستند، در بزرگسالی ادامه می یابد و در سنین میانسالی کمتر آشکار می شود. بازم به ذکر است که علائم هر اختلال شخصیت متفاوت است. این الگوها و ویژگی ها می توانند خفیف یا شدید باشند.
انواع اختلالات شخصیت
بسیاری از اختلالات شخصیتی که به طور رسمی شناسایی شده اند، هر کدام مجموعه رفتارها و علائم خاص خود را دارند.هر اختلال شخصیت دارای معیارهای تشخیصی خاص خود است.
برای به دست آوردن تشخیص خاص ، فرد حتما باید برخی از این معیارها را داشته باشد. حداقل میزان بروز مورد نیاز این ویژگی ها، برای انواع اختلال شخصیت متفاوت است ، اما همیشه باید بیش از یک یا دو باشد. اگر معیارهای بیش از یک نوع را دارید ، ممکن است اختلال شخصیت مختلط نامیده شود.
مرکز مشاوره خانم دکتر باقری
انتخاب کلینیک از ابتدای شروع درمان تا پایان دوران بهبودی کامل شما رو پشتیبانی میکند و در کنار شماست. انتخاب کلینیک از ابتدای شروع درمان تا پایان دوران بهبودی کامل شما رو پشتیبانی میکند و در کنار شماست. انتخاب کلینیک از ابتدای شروع درمان تا پایان دوران بهبودی کامل شما رو پشتیبانی میکند و در کنار شماست.
مریم باقری، دانش آموخته ی علم روانشناسی.
مقطع کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی از دانشگاه علامه طباطبایی و مقطع دکتری از دانشگاه خوارزمی.
مدرس دانشگاه.
برگزار کننده کارگاههای تخصصی برای دانشجویان روانشناسی و کارگاههای آموزشی در زمینه مهارتهای زندگی مثل مدیریت خشم، مدیریت استرس ،جرات ورزی ،گفتگوی سالم و … .
حیطه تخصصی درمان در زمینه افسردگی، اضطراب، وسواس
و همچنین در حیطه ی تحلیل روابط در مشاوره ی پیش از ازدواج، روابط زوجین و خانواده درمانی.
Sun-Tue-Thu
12:00-21:00
اختلالات شخصیت به سه دسته یا خوشه مختلف تقسیم می شوند که به شرح زیر است:
خوشه A: رفتار شکاک
شخصیت بدبین یا پارانوئید:
ویژگی ها:
1-همیشه به وفاداری طرف مقابل شک دارد
2-در جمع ها از خود زیاد حرف نمی زنند و سعی می کنند از از افراد اطلاعات بگیرند
از حواشی بحث ها سوالات متعدد می پرسند 3-
4-در تمام کارها محتاطانه عمل میکنند و تمامی جوانب را در نظر میگیرند. ممکن است ابتدا فکر کنیم که چه آدم خوب و محتاطی است ولی این احتیاط بیش از حد می تواند از نشانه های شخصیت شکاک باشد.
5-معمولاً عصبی، خشک، سرزنشگرو غیرقابل همکاری هستند
6-نسبت به وفاداری و خیانت خیلی محکم صحبت میکنند و دائم در این باره سوال می پرسند
7-عشق ورزی شما را باور نمیکند
اهل مجادله لفظی هستند و نباید زیاد به آنها وارد بحث شد 8-
9-شما را به خیانت متهم میکنند
10-ظرفیت کمی برای صمیمی شدن دارند و در جمع خیلی از خودشان صحبت نمی کنند و ویژگیهای منفی صحبت افراد را به خود می گیرند
چرا حذب چنین افرادی میشویم؟
پاسخ به این سوال را در درون خودتان جستجو کنید.
اگر با چنین شخصیتی در رابطه هستیم چه کاری انجام دهیم تا رابطه بدتر نشود؟
مراقب صحبت کردن خود باشید در مورد سلامتی خود و بچه هایتان هوشیار باشید صبورانه اعتمادسازی کنید و از این شخصیت انتظارات واقع بینانه با علم به اینکه مبتلا به اختلال شخصیت هستند داشته باشید.
شخصیت سرد یا اسکیزوئید
ویژگی ها:
- 1- معمولا در اقایان دیده میشود
- 2-نمونه کلاسیک یک آدم تنها می باشند
- 3-به دیگران دل بسته نمی شوند
- 4-علاقهای به ارتباطات بین فردی ندارند و روابط انفرادی را ترجیح می دهند
- 5- از روابط صمیممی و نزدیک لذت نمیبرند
- 6-در برابر تحسین انتقاد تشویق و غیره کاملاً بی تفاوتند
- 7-فعالیت ها و کارهای خیلی کمی برای ایشان لذت بخش است
- 8-علاقه زیادی به برقراری رابطه جنسی ندارند
چرا یک فرد دچار اختلال شخصیت اسکیزوئید می شود؟
ممکن است یکی از والدین این فرد اسکیزوئید بوده باشند یا در روابط دچار درگیری هیجانی زیادی با والدینش بوده باشد و یا در واقع خوب بزرگ نشده باشند (زمینه خانوادگی)
چرا جذب اینگونه افراد می شویم؟
اصولاً در ابتدای رابطه این افراد خیلی منطقی و متفاوت به نظر می رسند و با بی تفاوتی خود فرد مقابل را جذب می کنند ولی کم کم این سردی و بی تفاوتی ما را خسته میکند؛ ممکن است خودمان سرد و بی احساس باشیم سرد و یا دوستان صمیمی کمی داشته باشیم و یا خودمان هم از تمجید و تعریف خوشمان نیاید
اگر با این افراد وارد رابطه شدیم چه کاری انجام بدهیم تا رابطه بدتر نشود؟؟
از او انتظارات واقع بینانه داشته باشیم،از اون نخواهیم که خودش را تغییر دهد،اگر کاری طبق خواسته ی شما انجام میدهد او را تشویق کنید.
زندگی کردن با افراد اسکیزوئید بسیار سخت است شما در واقع تنها زندگی می کنید ولی اسم داشتن یک رابطه را نیز یدک میکشید
عجیب و غریب یا اسکیزوتایپال
ویژگی ها:
- 1-رفتار های خیلی خاص و مداوم دارند
- 2- شیوه ادراکی عجیبی دارند
- 3- با هر حرف یا رفتار آنها ممکن است یکه بخورید و تعجب کنید
- 4-هیجانات نامتناسب و نامتعادل دارند یعنی با چیز کوچکی خیلی خوشحال یا خیلی ناراحت می شوند
- 5- بخاطر واکنش شدید دیگران به رفتارهای آنها زیاد وارد روابط اجتماعی نمیشوند
- 6-در جمع بودن برای آنها راحت نیست
- 7-احساسات و نوع پوشش عجیب و غریبی دارند
- 8-افسرده خویی جزئی از رفتارهای همیشگی آنها است
چرا با چنین افرادی وارد رابطه میشویم؟
ممکن است به دلیل این باشد که همیشه دنبال آدم های خاص هستیم
چرا یک فرد دچار این اختلال شخصیت میشود؟
اتفاقات تلخ و عجیب و غریب در کودکی مثل الکلی بودن والدین تجاوز استرس خیلی شدید و یا اعتیاد در کودکی این فرد میتوانند باعث این اختلال شوند
اگر در زندگی با چنین آدمی هستیم چه رفتاری داشته باشیم؟
او را به صورت نا مشروط به پذیریم و صبورانه کارها و رفتارهای عجیب و غریبانه او را تحمل کنیم. محیطی فراهم کنیم که او در آن راحت باشد سعی نکنید که او را از لاک تنهایی خود بیرون بیاوریم.اعتمادسازی کنیم و به او سخت نگیریم.سعی کنیم به و مهارتهای اجتماعی را بیاموزیم
خوشه B: رفتار دراماتیک ، احساسی یا نامنظم
اختلال شخصیت ضد اجتماعی
یک اختلال شخصیت که با یک الگوی کلی نادیده گرفتن و نقض حقوق دیگران همراه است.
گاهی اوقات به عنوان “سایکوپات” یا “سوسیوپات” توصیف می شود ، افراد مبتلا به اختلال شخصیت ضد اجتماعی مداوم حقوق دیگران را نادیده می گیرند. بعد از اختلالات مصرف مواد ، این اختلال بیشترین ارتباط را با رفتار مجرمانه در بزرگسالان دارد. DSM-5 تصریح می کند که فرد باید برای این تشخیص حداقل 18 سال سن داشته باشد. با این حال ، بیشتر افراد مبتلا به اختلال شخصیت ضد اجتماعی قبل از 15 سالگی برخی از رفتارهای نادرست را از جمله فرار،ظلم به حیوانات یا افراد و تخریب اموال از خود بروز داده اند.
افراد مبتلا به اختلال شخصیت ضد اجتماعی به طور مکرر دروغ می گویند. بسیاری نمی توانند به طور مداوم در یک کار،کار کنند. آنها اکثر اوقات سر کار حاضر نمیشوند و احتمالاً شغل خود را ترك می كنند.
. معمولاً آنها درمقابل خرج کردن پول هم بی توجه هستند و غالباً در پرداخت بدهی خود کوتاهی می کنند. آنها اغلب تکانشی هستند ، بدون اینکه به عواقب آن فکر کنند ، اقدام می کنند. به همین ترتیب ، ممکن است تحریک پذیر ، پرخاشگر و سریع شروع به دعوا کنند. خیلی ها از مکانی به مکان دیگر سفر می کنند.
درمان های اختلال شخصیت “ضد اجتماعی“
درمان برای افراد مبتلا به اختلال شخصیت ضد اجتماعی به طور معمول بی اثر است. مهمترین موانع درمان شامل فقدان وجدان ، تمایل به تغییر یا احترام به درمان در فرد است. بیشتر کسانی که تحت درمان هستند توسط کارفرمای خود ، مدرسه خود یا قانون مجبور به مشارکت می شوند ، یا در صورت بروز اختلال روانی دیگری نیز مورد توجه درمانگران قرار می گیرند.
اختلال شخصیت مرزی
افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی بی ثباتی زیادی را از خودشان نشان می دهند
از جمله تغییرات عمده در خلق و خوی ، یک تصویر از خود بی ثبات ، و تکانشگری. این خصوصیات با هم ترکیب شده و روابط آنها را بسیار ناپایدار می کند.
اختلال شخصیت مرزی یک اختلال پیچیده بوده و در حال تبدیل شدن به یکی از شایع ترین اختلالات است.
85 درصد از افراد مبتلا به این سندروم، سندروم دیگری را در برخی از دوره های زندگی خود تجربه می کنند که عمدتا اختلال افسردگی است.
از دیگر مواردی که احتمال مبتلا شدن افراد دارای شخصیت مرزی شخصی به انها زیاد است می توان به اختلال خوردن ، اختلال اضطراب پس از سانحه، اختلال دو قطبی ویا اختلال شخصیت اشاره کرد.
اختلال شخصیت نمایشی
اختلال شخصیتی که با الگوی هیجانی بیش از حد و جلب توجه مشخص می شود.
برای افراد مبتلا به اختلال شخصیت نمایشی، همه جا صحنه ی تاتر است.
آنها دائما سعی میکنند با رفتار و حرکات خود، دیگران را تحت تاثیر قرار بدهند.
در واقع میتوان گفت که مثل افتاب پرست در حال رنگ عوض کردن هستند!
اغلب احساساتشان واقعی به نظر نمیرسند و تفکرات و عقاید بسیار سطحی دارند.
اختلال شخصیت خودشیفته
اختلال شخصیت خود شیفته، یکی از دشوارترین اختلالات قابل توضیح است.
این افراد غالبا بی احساس به نظر میرسند، احساسات دیگران را نادیده گرفته و انگار که در پوسته ای سفت محفوظ شده اند.
اغلب افراد خودشیفته ای که به روان درمانگر مراجعه میکنند، مشکلاتی نظیر افسردگی و
و اختلالات مربوط به آن را بیان میکنند.
چرا افراد دچار این اختلال میشوند ؟
طبق نتایح به دست امده از تحقیقات، کودکان طلاق، کودکانی که به فرزندی گرفته شده اند ، کودکانی که والدین خود را از دست میدهند و کودکانی که مورد سواستفاده قرار گرفته اند، بیشتر از سایرین ویژگی های اختلال شخصیت خود شیفته را از خود نشان داده اند.
خوشه C: رفتار ترسناک اضطرابی
اختلال شخصیت اجتنابی
معمولا از حضور در جمع ها احساس راحتی ندارند و احساس خود کم بینی دارند
نسبت به انتقاد به شدت حساس هستند
